4Dportal

Piramide u Visokom dobile bitku > Uskoro dozvola za istraživanje?! Znanost Petak, 06 Siječanj 2012 17:19 Autor Semir Osmanagić

Tokom 2007. godine Fondacija “Arheološki park: Bosanska piramida Sunca” je pripremila naučni projekt interdisciplinarnog istraživanja Bosanske piramide Sunca i podnijela ga Vladi Federacije BiH. Ovlašteno Ministarstvo prostornog uređenja je bilo spremno da izda dozvolu za istraživačke radove, ali je Ministarstvo kulture i sporta ( potpis: ministar Gavrilo Grahovac), u tri navrata davalo negativno mišljenje bez ikakve argumentacije.

Pri tome su se pozivali na uopšteno i paušalno mišljenje federalog Zavoda za zaštitu spomenika (potpis: direktorica Lidija Mičić) koji je tvrdio da “ne može izdati pozitivno mišljenje na ovaj projekat, jer će projektom predviđene mjere ugroziti kulturno dobro, planirane mjere zaštite nisu trajnog karaktera i ne predviđaju trajnu arheološku zaštitu, a predviđeni radovi ne bi obezbjedili stručni pristup istraživanjima.”

Stoga je Ministarstvo prostornog uređenja bilo prisiljeno izdati negativno mišljenje Fondaciji (rješenje broj UPI/03-5-23-2-91/06 od 25.09.2007.)

U obrazloženju projektnog zadatka Fondacija je konstatovala da njen “Multidisciplinarni projekt” u cjelosti zadovoljava zakon i propise u pogledu savremenih arheoloških standarda za dugoročno izvođenje arheoloških i pratećih istraživanja”, istakla da “Projekat odgovara i svim mjerama zaštite kulturnog dobra na način predviđen Zakonom o zaštiti kulturnog nasljeđa” te da “u projektu učestvuje projektno-istraživački tim tuzitelja koji se sastoji od 47 uglednih svjetskih naučnika i eksperata”, pri tome ih poimenično nabrojavši.

U roku od 30 dana, Fondacija je tužila ovaj državni organ pred Kantonalnim sudom u Sarajevu  (broj 09 O U 001725 07 U) u predmetu izdavanja odobrenja za arheološka i prateća istraživanja, konzervaciju i prezentaciju historijskog područja “Stari Grad Visoki”.

Četiri godine kasnije, 26.10.2011. Kantonalni sud u Sarajevu donio je konačnu presudu kojom se tužba uvažava, a osporeno rješenje tuženog poništava.

Kantonalni sud konstatuje: “Ovaj sud osporeno Rješenje nije mogao prihvatiti kao pravilno i zakonito.”

Kantonalni sud je našao niz zakonskih propusta federalnog Zavoda za zaštitu spomenika koji upozoravaju na njihovo nezakonito djelovanje:

- Zahtjev Fondacije su tretirali kao “sanaciju ratnim djelovanjem porušenih građevina” umjesto kao “arheološka i prateća istraživanja”

- Zavod ističe da Fondacija nije “sistematski obrazložila dotadašnje radove”. Kada su im izvještaji i dokazi bili predočeni “tuženi na ovu primjedbu ne odgovara”.

- Zavod smatra da “radovi nisu verifikovani”, ali se” ne može zaključiti kakvu verifikaciju traže”

- Minstarstvo prostornog uređenja primjećuje da “je izrađen Projekt  trajnih mjera zaštite”,  da bi Kantonalni sud ustvrdio “kako se u navedenom mišljenju Zavoda ne navode konkretne primjedbe na taj projekat, nije jasno na osnovu čega Zavod formira svoje mišljenje da nisu obezbjeđenje trajne mjere zaštite, a tuženi  ni u pogledu ove primjedbe ne daje nikakvo obrazloženje”.

- Kantonalni sud konstatuje da “Zavod kao osnov za negativno mišljenje daje četiri konstatacije, koji nisu potkrepljenje utvrđenim činjeničnim stanjem, stručnom analizom multidisciplinarnog projekta tužitelja, niti važećim zakonskim propisima…” (šire u prilogu)

- Takođe, Zavod u “svom konačnom mišljenju ne navodi nijedan pozitivni zakonski propis na kojem zasniva svoje konstatacije i mišljenje.”   

Tako je, nakon četiri godine, na površinu izašla nezakonitost rada federalnog Zavoda za zaštitu spomenika, njegova nestručnost te diskriminatorski odnos ovog federalnog Zavoda i Ministarstva kulture prema Fondaciji.

Pravda je spora, ali dostižna. Bilo je vrijeme da se počne rušiti svijet ljubomornih birokratskih neznalica.